nature.com වෙත පිවිසීම ගැන ඔබට ස්තූතියි. ඔබ භාවිතා කරන බ්‍රව්සර් අනුවාදයේ සීමිත CSS සහාය ඇත. හොඳම අත්දැකීම සඳහා, නවතම බ්‍රව්සර් අනුවාදය භාවිතා කිරීම (හෝ Internet Explorer හි අනුකූලතා මාදිලිය අක්‍රිය කිරීම) අපි නිර්දේශ කරමු. ඊට අමතරව, අඛණ්ඩ සහාය සහතික කිරීම සඳහා, මෙම වෙබ් අඩවියට විලාස හෝ JavaScript ඇතුළත් නොවේ.
මෙලමයින් යනු ඇතැම් ආහාර කාණ්ඩවල අහම්බෙන් සහ හිතාමතාම පැවතිය හැකි පිළිගත් ආහාර දූෂකයකි. මෙම අධ්‍යයනයේ අරමුණ වූයේ ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටිවල මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සහ ප්‍රමාණනය කිරීම සත්‍යාපනය කිරීමයි. ඉරානයේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් ළදරු සූත්‍රය සහ කිරිපිටි ඇතුළුව වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත හැකි ආහාර සාම්පල 40 ක් විශ්ලේෂණය කරන ලදී. ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත ද්‍රව වර්ණදේහ-පාරජම්බුල (HPLC-UV) පද්ධතියක් භාවිතයෙන් සාම්පලවල ආසන්න මෙලමයින් අන්තර්ගතය තීරණය කරන ලදී. 0.1–1.2 μg mL−1 පරාසයේ මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා ක්‍රමාංකන වක්‍රයක් (R2 = 0.9925) ඉදිකරන ලදී. ප්‍රමාණනය කිරීමේ සහ හඳුනා ගැනීමේ සීමාවන් පිළිවෙලින් 1 μg mL−1 සහ 3 μg mL−1 විය. ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටිවල මෙලමයින් පරීක්ෂා කරන ලද අතර ප්‍රතිඵලවලින් පෙනී ගියේ ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටි සාම්පලවල මෙලමයින් මට්ටම් පිළිවෙලින් 0.001–0.095 mg kg−1 සහ 0.001–0.004 mg kg−1 බවයි. මෙම අගයන් EU නීති සම්පාදනයට සහ Codex Alimentarius වලට අනුකූල වේ. අඩු මෙලමයින් අන්තර්ගතයක් සහිත මෙම කිරි නිෂ්පාදන පරිභෝජනය පාරිභෝගික සෞඛ්‍යයට සැලකිය යුතු අවදානමක් ඇති නොකරන බව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය. අවදානම් තක්සේරුවේ ප්‍රතිඵල මගින් ද මෙය සනාථ වේ.
මෙලමයින් යනු සයනමයිඩ් වලින් ලබාගත් C3H6N6 අණුක සූත්‍රය සහිත කාබනික සංයෝගයකි. එය ජලයේ ඉතා අඩු ද්‍රාව්‍යතාවයක් ඇති අතර නයිට්‍රජන් 66% ක් පමණ වේ. මෙලමයින් යනු ප්ලාස්ටික්, පොහොර සහ ආහාර සැකසුම් උපකරණ (ආහාර ඇසුරුම් සහ මුළුතැන්ගෙයි උපකරණ ඇතුළුව) නිෂ්පාදනය සඳහා පුළුල් පරාසයක නීත්‍යානුකූල භාවිතයන් සහිත බහුලව භාවිතා වන කාර්මික සංයෝගයකි. 1,2. මෙලමයින් රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ඖෂධ වාහකයක් ලෙසද භාවිතා කරයි. මෙලමයින් වල නයිට්‍රජන් ඉහළ අනුපාතය සංයෝගය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීමට සහ ප්‍රෝටීන් අණු වල ගුණාංග ආහාර අමුද්‍රව්‍යවලට ලබා දීමට හේතු විය හැක3,4. එබැවින්, කිරි නිෂ්පාදන ඇතුළු ආහාර නිෂ්පාදන සඳහා මෙලමයින් එකතු කිරීමෙන් නයිට්‍රජන් අන්තර්ගතය වැඩි වේ. මේ අනුව, කිරිවල ප්‍රෝටීන් අන්තර්ගතය ඇත්ත වශයෙන්ම වඩා වැඩි බව වැරදි ලෙස නිගමනය කරන ලදී.
මෙලමයින් එකතු කරන සෑම ග්‍රෑම් එකකටම, ආහාරවල ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය 0.4% කින් වැඩි වේ. කෙසේ වෙතත්, මෙලමයින් ජලයේ අධික ලෙස ද්‍රාව්‍ය වන අතර වඩාත් බරපතල හානියක් සිදු කළ හැකිය. කිරි වැනි දියර නිෂ්පාදනවලට මෙලමයින් ග්‍රෑම් 1.3 ක් එකතු කිරීමෙන් කිරිවල ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය 30% කින් වැඩි කළ හැකිය. 5,6. ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය වැඩි කිරීම සඳහා සත්ව සහ මිනිස් ආහාරවලට පවා මෙලමයින් එකතු කළද7, කෝඩෙක්ස් ඇලිමෙන්ටේරියස් කොමිසම (CAC) සහ ජාතික බලධාරීන් මෙලමයින් ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස අනුමත කර නොමැති අතර ගිල දැමුවහොත්, ආශ්වාස කළහොත් හෝ සම හරහා අවශෝෂණය කළහොත් එය භයානක ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. 2012 දී, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) පිළිකා පිළිබඳ පර්යේෂණ සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර ඒජන්සිය මෙලමයින් 2B පන්තියේ පිළිකා කාරකයක් ලෙස ලැයිස්තුගත කළේ එය මිනිස් සෞඛ්‍යයට හානිකර විය හැකි බැවිනි8. මෙලමයින් වලට දිගු කාලීනව නිරාවරණය වීමෙන් පිළිකා හෝ වකුගඩු හානි සිදුවිය හැකිය2. ආහාරවල ඇති මෙලමයින් සයනුරික් අම්ලය සමඟ සංකීර්ණ වී ජලයේ දිය නොවන කහ ස්ඵටික සෑදිය හැකි අතර එය වකුගඩු සහ මුත්‍රාශයේ පටක වලට හානි කිරීමට මෙන්ම මුත්‍රා මාර්ගයේ පිළිකා සහ බර අඩු කර ගැනීමටද හේතු විය හැක9,10. එය උග්‍ර ආහාර විෂවීමක් සහ ඉහළ සාන්ද්‍රණයකදී මරණයට හේතු විය හැක, විශේෂයෙන් ළදරුවන් සහ කුඩා දරුවන් තුළ.11 ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) CAC මාර්ගෝපදේශ මත පදනම්ව මිනිසුන් සඳහා මෙලමයින් වල දරාගත හැකි දෛනික පරිභෝජනය (TDI) දිනකට ශරීර බර 0.2 mg/kg ලෙස නියම කර ඇත.12 එක්සත් ජනපද ආහාර හා ඖෂධ පරිපාලනය (US FDA) ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් සඳහා උපරිම අපද්‍රව්‍ය මට්ටම 1 mg/kg ලෙස සහ අනෙකුත් ආහාරවල 2.5 mg/kg ලෙස නියම කර ඇත.2,7 2008 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, ගෘහස්ථ ළදරු සූත්‍ර නිෂ්පාදකයින් කිහිප දෙනෙකු තම නිෂ්පාදනවල ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය වැඩි කිරීම සඳහා කිරිපිටිවලට මෙලමයින් එකතු කළ බවත්, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කිරිපිටි විෂ වීමක් සිදු වූ බවත්, රට පුරා මෙලමයින් විෂ වීමක් ඇති වූ බවත්, එය ළමුන් 294,000 කට වැඩි පිරිසක් රෝගාතුර කර 50,000 කට වැඩි පිරිසක් රෝහල් ගත කළ බවත් වාර්තා විය. 13
නාගරික ජීවිතයේ දුෂ්කරතා, මවගේ හෝ දරුවාගේ අසනීප තත්ත්වය වැනි විවිධ සාධක නිසා ළදරුවන්ට කිරි දීම සඳහා ළදරු කිරිපිටි භාවිතා කිරීමට හේතු වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සංයුතියෙන් මව්කිරි වලට හැකි තරම් සමීප ළදරු කිරිපිටි නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා කර්මාන්තශාලා ස්ථාපිත කර ඇත14. වෙළඳපොලේ අලෙවි කරන ළදරු කිරිපිටි සාමාන්‍යයෙන් එළකිරි වලින් සාදන අතර සාමාන්‍යයෙන් මේද, ප්‍රෝටීන, කාබෝහයිඩ්‍රේට්, විටමින්, ඛනිජ සහ අනෙකුත් සංයෝගවල විශේෂ මිශ්‍රණයකින් සාදා ඇත. මව්කිරි වලට සමීප වීම සඳහා, කිරිපිටි වල ප්‍රෝටීන් සහ මේද ප්‍රමාණය වෙනස් වන අතර, කිරි වර්ගය අනුව, ඒවා විටමින් සහ යකඩ වැනි ඛනිජ ලවණ වැනි සංයෝගවලින් ශක්තිමත් කරනු ලැබේ15. ළදරුවන් සංවේදී කණ්ඩායමක් වන අතර විෂ වීමේ අවදානමක් ඇති බැවින්, කිරිපිටි පරිභෝජනයේ ආරක්ෂාව සෞඛ්‍යයට ඉතා වැදගත් වේ. චීන ළදරුවන් අතර මෙලමයින් විෂ වීමේ සිද්ධියෙන් පසු, ලොව පුරා රටවල් මෙම ගැටලුව කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇති අතර, මෙම ප්‍රදේශයේ සංවේදීතාව ද වැඩි වී ඇත. එබැවින්, ළදරුවන්ගේ සෞඛ්‍යය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ළදරු කිරිපිටි නිෂ්පාදනය පාලනය කිරීම ශක්තිමත් කිරීම විශේෂයෙන් වැදගත් වේ. ආහාරවල මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා විවිධ ක්‍රම තිබේ, ඒවාට ඉහළ ක්‍රියාකාරී ද්‍රව වර්ණදේහ විද්‍යාව (HPLC), විද්‍යුත් විච්ඡේදනය, සංවේදක ක්‍රමය, වර්ණාවලි ඡායාරූපමිතිය සහ ප්‍රතිදේහජනක-ප්‍රතිදේහ එන්සයිම-සම්බන්ධිත ප්‍රතිශක්තිකරණ විශ්ලේෂණය ඇතුළත් වේ. 2007 දී, එක්සත් ජනපද ආහාර හා ඖෂධ පරිපාලනය (FDA) ආහාරවල මෙලමයින් සහ සයනුරික් අම්ලය තීරණය කිරීම සඳහා HPLC ක්‍රමයක් සංවර්ධනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර එය මෙලමයින් අන්තර්ගතය තීරණය කිරීම සඳහා වඩාත් ඵලදායී ක්‍රමය වේ17.
නව අධෝරක්ත වර්ණාවලීක්ෂ තාක්‍ෂණයක් භාවිතයෙන් මනින ලද ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් සාන්ද්‍රණය කිලෝග්‍රෑමයකට මිලිග්‍රෑම් 0.33 සිට 0.96 දක්වා (mg kg-1) පරාසයක පැවතුනි. 18 ශ්‍රී ලංකාවේ කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ සම්පූර්ණ කිරිපිටිවල මෙලමයින් මට්ටම් 0.39 සිට 0.84 mg kg-1 දක්වා පරාසයක පවතින බවයි. ඊට අමතරව, ආනයනික ළදරු සූත්‍ර සාම්පලවල ඉහළම මෙලමයින් මට්ටම් අඩංගු විය, පිළිවෙලින් 0.96 සහ 0.94 mg/kg. මෙම මට්ටම් නියාමන සීමාවට වඩා (1 mg/kg) අඩු නමුත් පාරිභෝගික ආරක්ෂාව සඳහා අධීක්ෂණ වැඩසටහනක් අවශ්‍ය වේ. 19
ඉරාන ළදරු සූත්‍රවල මෙලමයින් මට්ටම් අධ්‍යයන කිහිපයකින් පරීක්ෂා කර ඇත. සාම්පලවලින් 65% ක් පමණ මෙලමයින් අඩංගු වූ අතර, සාමාන්‍යය 0.73 mg/kg සහ උපරිමය 3.63 mg/kg වේ. තවත් අධ්‍යයනයකින් වාර්තා වූයේ ළදරු සූත්‍රවල මෙලමයින් මට්ටම 0.35 සිට 3.40 μg/kg දක්වා වූ අතර සාමාන්‍යය 1.38 μg/kg බවයි. සමස්තයක් වශයෙන්, ඉරාන ළදරු සූත්‍රවල මෙලමයින් පැවතීම සහ මට්ටම විවිධ අධ්‍යයනයන්හි දී තක්සේරු කර ඇති අතර, සමහර සාම්පලවල මෙලමයින් අඩංගු වීම නියාමන බලධාරීන් විසින් නියම කර ඇති උපරිම සීමාව ඉක්මවා යයි (2.5 mg/kg/ආහාර).
ආහාර කර්මාන්තයේ කිරිපිටි සෘජු හා වක්‍ර පරිභෝජනය විශාල වශයෙන් සිදුවීම සහ දරුවන්ට පෝෂණය කිරීමේදී ළදරු කිරිපිටිවල විශේෂ වැදගත්කම සැලකිල්ලට ගනිමින්, මෙම අධ්‍යයනයේ අරමුණ වූයේ කිරිපිටි සහ ළදරු කිරිපිටිවල මෙලමයින් හඳුනාගැනීමේ ක්‍රමය වලංගු කිරීමයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම අධ්‍යයනයේ පළමු අරමුණ වූයේ ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත ද්‍රව වර්ණදේහ විද්‍යාව (HPLC) සහ පාරජම්බුල කිරණ (UV) හඳුනාගැනීම භාවිතා කරමින් ළදරු කිරිපිටි සහ කිරිපිටිවල මෙලමයින් මිශ්‍රණය හඳුනා ගැනීම සඳහා වේගවත්, සරල සහ නිවැරදි ප්‍රමාණාත්මක ක්‍රමයක් සංවර්ධනය කිරීමයි; දෙවනුව, මෙම අධ්‍යයනයේ අරමුණ වූයේ ඉරාන වෙළඳපොලේ අලෙවි කරන ළදරු කිරිපිටි සහ කිරිපිටිවල මෙලමයින් අන්තර්ගතය තීරණය කිරීමයි.
මෙලමයින් විශ්ලේෂණය සඳහා භාවිතා කරන උපකරණ ආහාර නිෂ්පාදන ස්ථානය අනුව වෙනස් වේ. කිරි සහ ළදරු සූත්‍රවල මෙලමයින් අපද්‍රව්‍ය මැනීම සඳහා සංවේදී සහ විශ්වාසදායක HPLC-UV විශ්ලේෂණ ක්‍රමයක් භාවිතා කරන ලදී. කිරි නිෂ්පාදනවල මෙලමයින් මැනීමට බාධා කළ හැකි විවිධ ප්‍රෝටීන සහ මේද අඩංගු වේ. එබැවින්, සන් සහ වෙනත් අය විසින් සඳහන් කරන ලද පරිදි. 22, උපකරණ විශ්ලේෂණයට පෙර සුදුසු සහ ඵලදායී පිරිසිදු කිරීමේ උපාය මාර්ගයක් අවශ්‍ය වේ. මෙම අධ්‍යයනයේ දී, අපි ඉවත දැමිය හැකි සිරින්ජ පෙරහන් භාවිතා කළෙමු. මෙම අධ්‍යයනයේ දී, ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටිවල මෙලමයින් වෙන් කිරීම සඳහා අපි C18 තීරුවක් භාවිතා කළෙමු. රූපය 1 මෙලමයින් හඳුනාගැනීම සඳහා වර්ණදේහය පෙන්වයි. ඊට අමතරව, 0.1–1.2 mg/kg මෙලමයින් අඩංගු සාම්පලවල ප්‍රතිසාධනය 95% සිට 109% දක්වා පරාසයක පැවති අතර, ප්‍රතිගාමී සමීකරණය y = 1.2487x − 0.005 (r = 0.9925) වූ අතර සාපේක්ෂ සම්මත අපගමනය (RSD) අගයන් 0.8 සිට 2% දක්වා පරාසයක පැවතුනි. පවතින දත්ත වලින් පෙනී යන්නේ අධ්‍යයනය කරන ලද සාන්ද්‍රණ පරාසය තුළ ක්‍රමය විශ්වාසදායක බවයි (වගුව 1). මෙලමයින් හඳුනාගැනීමේ උපකරණ සීමාව (LOD) සහ ප්‍රමාණකරණ සීමාව (LOQ) පිළිවෙලින් 1 μg mL−1 සහ 3 μg mL−1 විය. ඊට අමතරව, මෙලමයින් වල UV වර්ණාවලිය 242 nm හි අවශෝෂණ කලාපයක් ප්‍රදර්ශනය කළේය. හඳුනාගැනීමේ ක්‍රමය සංවේදී, විශ්වාසදායක සහ නිවැරදි ය. මෙලමයින් මට්ටම නිතිපතා තීරණය කිරීම සඳහා මෙම ක්‍රමය භාවිතා කළ හැකිය.
සමාන ප්‍රතිඵල කතුවරුන් කිහිප දෙනෙකු විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. කිරි නිෂ්පාදනවල මෙලමයින් විශ්ලේෂණය සඳහා ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත ද්‍රව වර්ණදේහ-ෆොටෝඩයෝඩ අරා (HPLC) ක්‍රමයක් සංවර්ධනය කරන ලදී. ප්‍රමාණකරණයේ පහළ සීමාවන් වූයේ කිරිපිටි සඳහා 340 μg kg−1 සහ 240 nm දී ළදරු සූත්‍රය සඳහා 280 μg kg−1 ය. ෆිලාසි සහ වෙනත් අය (2012) වාර්තා කළේ HPLC මගින් ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් අනාවරණය නොවූ බවයි. කෙසේ වෙතත්, කිරිපිටි සාම්පලවලින් 8% ක 0.505–0.86 mg/kg මට්ටමේ මෙලමයින් අඩංගු විය. Tittlemiet සහ වෙනත් අය 23 විසින් සමාන අධ්‍යයනයක් සිදු කරන ලද අතර ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත ද්‍රව වර්ණදේහ-ස්කන්ධ වර්ණාවලීක්ෂය/MS (HPLC-MS/MS) මගින් ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් අන්තර්ගතය (නියැදි අංකය: 72) ආසන්න වශයෙන් 0.0431–0.346 mg kg−1 ලෙස තීරණය කරන ලදී. වෙන්කටසාමි සහ වෙනත් අය විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයකදී. (2010), ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිවල මෙලමයින් ඇස්තමේන්තු කිරීම සඳහා හරිත රසායන විද්‍යා ප්‍රවේශයක් (ඇසිටොනයිට්‍රයිල් නොමැතිව) සහ ප්‍රතිලෝම-අදියර ඉහළ ක්‍රියාකාරී ද්‍රව වර්ණදේහ (RP-HPLC) භාවිතා කරන ලදී. සාම්පල සාන්ද්‍රණ පරාසය 1.0 සිට 80 g/mL දක්වා වූ අතර ප්‍රතිචාරය රේඛීය විය (r > 0.999). ක්‍රමය මඟින් 5–40 g/mL සාන්ද්‍රණ පරාසයට වඩා 97.2–101.2 ක ප්‍රතිසාධනයන් පෙන්නුම් කළ අතර ප්‍රජනන හැකියාව 1.0% ට වඩා අඩු සාපේක්ෂ සම්මත අපගමනයකි. තවද, නිරීක්ෂණය කරන ලද LOD සහ LOQ පිළිවෙලින් 0.1 g mL−1 සහ 0.2 g mL−124 විය. ලුටර් සහ වෙනත් අය (2011) HPLC-UV භාවිතයෙන් එළකිරි සහ කිරි මත පදනම් වූ ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් දූෂණය තීරණය කළහ. මෙලමයින් සාන්ද්‍රණය < 0.2 සිට 2.52 mg kg−1 දක්වා පරාසයක පැවතුනි. HPLC-UV ක්‍රමයේ රේඛීය ගතික පරාසය එළකිරි සඳහා 0.05 සිට 2.5 mg kg−1, ප්‍රෝටීන් ස්කන්ධ භාගය <15% ක් සහිත ළදරු සූත්‍රය සඳහා 0.13 සිට 6.25 mg kg−1 සහ ප්‍රෝටීන් ස්කන්ධ භාගය 15% ක් සහිත ළදරු සූත්‍රය සඳහා 0.25 සිට 12.5 mg kg−1 විය. LOD (සහ LOQ) ප්‍රතිඵල එළකිරි සඳහා 0.03 mg kg−1 (0.09 mg kg−1), ළදරු සූත්‍රය <15% ප්‍රෝටීන් සඳහා 0.06 mg kg−1 (0.18 mg kg−1) සහ ළදරු සූත්‍රය 15% ප්‍රෝටීන් සඳහා 0.12 mg kg−1 (0.36 mg kg−1) වූ අතර, LOD සහ LOQ සඳහා සංඥා-ශබ්ද අනුපාතය පිළිවෙලින් 3 සහ 1025 කි. Diebes et al. (2012) HPLC/DMD භාවිතයෙන් ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටි සාම්පලවල මෙලමයින් මට්ටම් විමර්ශනය කළේය. ළදරු සූත්‍රයේ, අඩුම සහ ඉහළම මට්ටම් පිළිවෙලින් 9.49 mg kg−1 සහ 258 mg kg−1 විය. හඳුනාගැනීමේ සීමාව (LOD) 0.05 mg kg−1 විය.
ෆූරියර් ට්‍රාන්ස්ෆෝම් අධෝරක්ත වර්ණාවලීක්ෂය (FT-MIR) (LOD = 1 mg kg−1; LOQ = 3.5 mg kg−1) මගින් ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් අපද්‍රව්‍ය 0.002–2 mg kg−1 පරාසයක පවතින බව ජාවයිඩ් සහ වෙනත් අය වාර්තා කළහ. රෙසායි සහ වෙනත් අය මෙලමයින් ඇස්තමේන්තු කිරීම සඳහා HPLC-DDA (λ = 220 nm) ක්‍රමයක් යෝජනා කළ අතර කිරිපිටි සඳහා 0.08 μg mL−1 ක LOQ ලබා ගත් අතර එය මෙම අධ්‍යයනයේ දී ලබාගත් මට්ටමට වඩා අඩු විය. ඝන අවධි නිස්සාරණය (SPE) මගින් දියර කිරිවල මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා සන් සහ වෙනත් අය RP-HPLC-DAD එකක් සංවර්ධනය කළහ. ඔවුන් පිළිවෙලින් 18 සහ 60 μg kg−128 ක LOD සහ LOQ ලබා ගත් අතර එය වත්මන් අධ්‍යයනයට වඩා සංවේදී වේ. මොන්ටෙසානෝ සහ වෙනත් අය. 0.05–3 mg/kg ප්‍රමාණකරණ සීමාවක් සහිත ප්‍රෝටීන් අතිරේකවල මෙලමයින් අන්තර්ගතය තක්සේරු කිරීම සඳහා HPLC-DMD ක්‍රමයේ කාර්යක්ෂමතාව තහවුරු කරන ලද අතර එය මෙම අධ්‍යයනයේදී භාවිතා කරන ලද ක්‍රමයට වඩා අඩු සංවේදී විය29.
නිසැකවම, විශ්ලේෂණාත්මක රසායනාගාර විවිධ සාම්පලවල දූෂක නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් පරිසරය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. කෙසේ වෙතත්, විශ්ලේෂණය අතරතුර ප්‍රතික්‍රියාකාරක සහ ද්‍රාවක විශාල සංඛ්‍යාවක් භාවිතා කිරීම අනතුරුදායක අපද්‍රව්‍ය සෑදීමට හේතු විය හැක. එබැවින්, ක්‍රියාකරුවන්ට සහ පරිසරයට විශ්ලේෂණාත්මක ක්‍රියා පටිපාටිවල අහිතකර බලපෑම් අඩු කිරීම හෝ ඉවත් කිරීම සඳහා හරිත විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාව (GAC) 2000 දී සංවර්ධනය කරන ලදී26. මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා වර්ණදේහ, විද්‍යුත් විච්ඡේදනය, කේශනාලිකා විද්‍යුත් විච්ඡේදනය සහ එන්සයිම-සම්බන්ධිත ප්‍රතිශක්තිකරණ විශ්ලේෂණය (ELISA) ඇතුළු සාම්ප්‍රදායික මෙලමයින් හඳුනාගැනීමේ ක්‍රම භාවිතා කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, බොහෝ හඳුනාගැනීමේ ක්‍රම අතර, විද්‍යුත් රසායනික සංවේදක ඒවායේ විශිෂ්ට සංවේදීතාව, තේරීම, වේගවත් විශ්ලේෂණ කාලය සහ පරිශීලක-හිතකාමී ලක්ෂණ නිසා බොහෝ අවධානයට ලක්ව ඇත30,31. හරිත නැනෝ තාක්‍ෂණය නැනෝ ද්‍රව්‍ය සංස්ලේෂණය කිරීම සඳහා ජීව විද්‍යාත්මක මාර්ග භාවිතා කරයි, එමඟින් අන්තරායකර අපද්‍රව්‍ය සහ බලශක්ති පරිභෝජනය ජනනය අඩු කළ හැකි අතර එමඟින් තිරසාර භාවිතයන් ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රවර්ධනය කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, පරිසර හිතකාමී ද්‍රව්‍ය වලින් සාදන ලද නැනෝ සංයුක්ත, මෙලමයින් වැනි ද්‍රව්‍ය හඳුනා ගැනීම සඳහා ජෛව සංවේදකවල භාවිතා කළ හැකිය32,33,34.
සාම්ප්‍රදායික නිස්සාරණ ක්‍රම හා සසඳන විට එහි ඉහළ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව සහ තිරසාරභාවය හේතුවෙන් ඝන-අදියර ක්ෂුද්‍ර නිස්සාරණය (SPME) ඵලදායී ලෙස භාවිතා කරන බව අධ්‍යයනයෙන් පෙන්නුම් කෙරේ. SPME හි පරිසර හිතකාමීත්වය සහ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව විශ්ලේෂණාත්මක රසායන විද්‍යාවේ සාම්ප්‍රදායික නිස්සාරණ ක්‍රම සඳහා විශිෂ්ට විකල්පයක් බවට පත් කරන අතර සාම්පල සකස් කිරීම සඳහා වඩාත් තිරසාර හා කාර්යක්ෂම ක්‍රමයක් සපයයි35.
2013 දී, Wu et al. විසින් ඉතා සංවේදී සහ තෝරාගත් මතුපිට ප්ලාස්මන් අනුනාද (කුඩා-SPR) ජෛව සංවේදකයක් සංවර්ධනය කරන ලද අතර එය මෙලමයින් සහ ප්‍රති-මෙලමයින් ප්‍රතිදේහ අතර සම්බන්ධ කිරීම භාවිතා කරමින් ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් ඉක්මනින් හඳුනා ගනී. SPR ජෛව සංවේදකය ප්‍රතිශක්තිකරණ විශ්ලේෂණයක් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඇත (මෙලමයින්-සංයුක්ත ගව සෙරුම් ඇල්බියුමින් භාවිතා කරමින්) යනු 0.02 μg mL-136 හඳුනාගැනීමේ සීමාවක් සහිත භාවිතයට පහසු සහ අඩු වියදම් තාක්ෂණයකි.
වාණිජ සාම්පලවල මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා නසිරි සහ අබ්බාසියන් ග්‍රැෆීන් ඔක්සයිඩ්-කයිටෝසන් සංයුක්ත (GOCS) සමඟ ඒකාබද්ධව ඉහළ විභව අතේ ගෙන යා හැකි සංවේදකයක් භාවිතා කළහ37. මෙම ක්‍රමය අතිශය ඉහළ තේරීමක්, නිරවද්‍යතාවයක් සහ ප්‍රතිචාරයක් පෙන්නුම් කළේය. GOCS සංවේදකය කැපී පෙනෙන සංවේදීතාවයක් (239.1 μM−1), 0.01 සිට 200 μM දක්වා රේඛීය පරාසයක්, 1.73 × 104 ක සම්බන්ධතා නියතයක් සහ 10 nM දක්වා LOD පෙන්නුම් කළේය. එපමණක් නොව, 2024 දී චන්ද්‍රසේකර් සහ වෙනත් අය විසින් සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකින් පරිසර හිතකාමී සහ ලාභදායී ප්‍රවේශයක් අනුගමනය කරන ලදී. පරිසර හිතකාමී ක්‍රමයකින් සින්ක් ඔක්සයිඩ් නැනෝ අංශු (ZnO-NPs) සංස්ලේෂණය කිරීම සඳහා ඔවුන් පැපොල් ලෙලි සාරය අඩු කිරීමේ කාරකයක් ලෙස භාවිතා කළහ. පසුව, ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් තීරණය කිරීම සඳහා අද්විතීය ක්ෂුද්‍ර-රාමන් වර්ණාවලීක්ෂ තාක්‍ෂණයක් සංවර්ධනය කරන ලදී. කෘෂිකාර්මික අපද්‍රව්‍ය වලින් ලබාගත් ZnO-NPs වටිනා රෝග විනිශ්චය මෙවලමක් ලෙස සහ මෙලමයින් නිරීක්ෂණය කිරීම සහ හඳුනා ගැනීම සඳහා විශ්වාසදායක, අඩු වියදම් තාක්ෂණයක් ලෙස විභවය පෙන්නුම් කර ඇත38.
අලිසාඩේ සහ තවත් අය (2024) කිරිපිටිවල මෙලමයින් තීරණය කිරීම සඳහා ඉතා සංවේදී ලෝහ-කාබනික රාමුවක් (MOF) ප්‍රතිදීප්ත වේදිකාවක් භාවිතා කළහ. 3σ/S භාවිතයෙන් තීරණය කරන ලද සංවේදකයේ රේඛීය පරාසය සහ පහළ හඳුනාගැනීමේ සීමාව පිළිවෙලින් 40 සිට 396.45 nM (25 μg kg−1 සිට 0.25 mg kg−1 දක්වා) සහ 40 nM (25 μg kg−1 ට සමාන) විය. මෙම පරාසය ළදරු සූත්‍රයේ (1 mg kg−1) සහ අනෙකුත් ආහාර/ආහාර සාම්පලවල (2.5 mg kg−1) මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා සකසා ඇති උපරිම අවශේෂ මට්ටම් (MRL) ට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. ප්‍රතිදීප්ත සංවේදකය (ටර්බියම් (Tb)@NH2-MIL-253(Al)MOF) කිරිපිටිවල මෙලමයින් හඳුනා ගැනීමේදී HPLC39 ට වඩා ඉහළ නිරවද්‍යතාවයක් සහ වඩාත් නිරවද්‍ය මිනුම් හැකියාවක් පෙන්නුම් කළේය. හරිත රසායන විද්‍යාවේ ජෛව සංවේදක සහ නැනෝ සංයුක්ත ද්‍රව්‍ය හඳුනාගැනීමේ හැකියාවන් වැඩි දියුණු කරනවා පමණක් නොව, තිරසාර සංවර්ධන මූලධර්මවලට අනුකූලව පාරිසරික උපද්‍රව අවම කරයි.
මෙලමයින් නිර්ණය කිරීම සඳහා හරිත රසායන විද්‍යා මූලධර්ම විවිධ ක්‍රම සඳහා යොදා ගෙන ඇත. ළදරු සූත්‍රය සහ උණු වතුර වැනි සාම්පල වලින් මෙලමයින් 40 කාර්යක්ෂමව නිස්සාරණය කිරීම සඳහා සිට්‍රික් අම්ලය සමඟ හරස් සම්බන්ධිත ස්වාභාවික ධ්‍රැවීය පොලිමර් β-සයික්ලොඩෙක්ස්ට්‍රින් භාවිතා කරමින් හරිත විසරණ ඝන-අදියර ක්ෂුද්‍ර නිස්සාරණ ක්‍රමයක් සංවර්ධනය කිරීම එක් ප්‍රවේශයකි. තවත් ක්‍රමයක් වන්නේ කිරි සාම්පලවල මෙලමයින් නිර්ණය කිරීම සඳහා මැනිච් ප්‍රතික්‍රියාව භාවිතා කිරීමයි. මෙම ක්‍රමය මිල අඩු, පරිසර හිතකාමී සහ 0.1–2.5 ppm රේඛීය පරාසයක් සහ අඩු හඳුනාගැනීමේ සීමාවක් 41 සමඟ ඉතා නිවැරදි ය. තවද, දියර කිරි සහ ළදරු සූත්‍රවල මෙලමයින් ප්‍රමාණාත්මකව නිර්ණය කිරීම සඳහා පිරිවැය-ඵලදායී සහ පරිසර හිතකාමී ක්‍රමයක් ෆූරියර් ට්‍රාන්ස්ෆෝම් අධෝරක්ත සම්ප්‍රේෂණ වර්ණාවලීක්ෂය භාවිතයෙන් පිළිවෙලින් 1 ppm සහ 3.5 ppm හි ඉහළ නිරවද්‍යතාවයක් සහ හඳුනාගැනීමේ සීමාවන් සහිතව සංවර්ධනය කරන ලදී. මෙම ක්‍රම මගින් මෙලමයින් නිර්ණය කිරීම සඳහා කාර්යක්ෂම හා තිරසාර ක්‍රම සංවර්ධනය කිරීම සඳහා හරිත රසායන විද්‍යා මූලධර්ම යෙදීම පෙන්නුම් කරයි.
මෙලමයින් හඳුනාගැනීම සඳහා නව්‍ය ක්‍රම කිහිපයක් අධ්‍යයනයන් මගින් යෝජනා කර ඇත, එනම් ඝන-අදියර නිස්සාරණය සහ ඉහළ ක්‍රියාකාරී ද්‍රව වර්ණදේහ (HPLC)43 භාවිතය මෙන්ම සංකීර්ණ පූර්ව ප්‍රතිකාර හෝ අයන යුගල ප්‍රතික්‍රියාකාරක අවශ්‍ය නොවන වේගවත් ඉහළ ක්‍රියාකාරී ද්‍රව වර්ණදේහ (HPLC), එමඟින් රසායනික අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය අඩු කරයි44. මෙම ක්‍රම කිරි නිෂ්පාදනවල මෙලමයින් තීරණය කිරීම සඳහා නිවැරදි ප්‍රතිඵල ලබා දෙනවා පමණක් නොව, හරිත රසායන විද්‍යාවේ මූලධර්මවලට අනුකූල වන අතර, අන්තරායකර රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය අවම කිරීම සහ විශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලියේ සමස්ත පාරිසරික බලපෑම අඩු කිරීම.
විවිධ වෙළඳ නාමවල සාම්පල හතළිහක් ත්‍රිත්ව වශයෙන් පරීක්ෂා කරන ලද අතර, ප්‍රතිඵල 2 වගුවේ දක්වා ඇත. ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටි සාම්පලවල මෙලමයින් මට්ටම් පිළිවෙලින් 0.001 සිට 0.004 mg/kg දක්වා සහ 0.001 සිට 0.095 mg/kg දක්වා පරාසයක පැවතුනි. ළදරු සූත්‍රයේ වයස් කාණ්ඩ තුන අතර සැලකිය යුතු වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය නොවීය. ඊට අමතරව, කිරිපිටිවලින් 80% ක් තුළ මෙලමයින් අනාවරණය වූ නමුත් ළදරු සූත්‍රවලින් 65% ක් මෙලමයින් වලින් දූෂිත විය.
කාර්මික කිරිපිටිවල මෙලමයින් අන්තර්ගතය ළදරු කිරිපිටිවලට වඩා වැඩි වූ අතර වෙනස සැලකිය යුතු විය (p<0.05) (රූපය 2).
ලබාගත් ප්‍රතිඵල FDA විසින් නියම කරන ලද සීමාවන්ට වඩා අඩු විය (1 සහ 2.5 mg/kg ට අඩු). ඊට අමතරව, ප්‍රතිඵල CAC (2010) සහ EU45,46 මගින් නියම කරන ලද සීමාවන්ට අනුකූල වේ, එනම් උපරිම අවසර ලත් සීමාව ළදරු සූත්‍රය සඳහා 1 mg kg-1 සහ කිරි නිෂ්පාදන සඳහා 2.5 mg kg-1 වේ.
2023 දී Ghanati et al.47 විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයකට අනුව, ඉරානයේ විවිධ වර්ගයේ ඇසුරුම් කළ කිරිවල මෙලමයින් අන්තර්ගතය 50.7 සිට 790 μg kg−1 දක්වා පරාසයක පැවතුනි. ඒවායේ ප්‍රතිඵල FDA අවසර ලත් සීමාවට වඩා අඩු විය. අපගේ ප්‍රතිඵල Shoder et al.48 සහ Rima et al.49 ට වඩා අඩුය. Shoder et al. (2010) ELISA විසින් තීරණය කරන ලද කිරිපිටිවල මෙලමයින් මට්ටම් (n=49) 0.5 සිට 5.5 mg/kg දක්වා පරාසයක පවතින බව සොයා ගන්නා ලදී. Rima et al. ප්‍රතිදීප්ත වර්ණාවලීක්ෂමිතිය මගින් කිරිපිටිවල මෙලමයින් අපද්‍රව්‍ය විශ්ලේෂණය කළ අතර කිරිපිටිවල මෙලමයින් අන්තර්ගතය 0.72–5.76 mg/kg බව සොයා ගන්නා ලදී. ද්‍රව වර්ණදේහ විද්‍යාව (LC/MS) භාවිතයෙන් ළදරු සූත්‍රයේ (n=94) මෙලමයින් මට්ටම් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා 2011 දී කැනඩාවේ අධ්‍යයනයක් සිදු කරන ලදී. මෙලමයින් සාන්ද්‍රණය පිළිගත හැකි සීමාවට වඩා අඩු බව සොයා ගන්නා ලදී (මූලික සම්මතය: 0.5 mg kg−1). අනාවරණය වූ වංචනික මෙලමයින් මට්ටම් ප්‍රෝටීන් අන්තර්ගතය වැඩි කිරීමට භාවිතා කළ උපක්‍රමයක් යැයි සිතිය නොහැක. කෙසේ වෙතත්, පොහොර භාවිතය, බහාලුම් අන්තර්ගතය නැවත ස්ථානගත කිරීම හෝ ඒ හා සමාන සාධක මගින් එය පැහැදිලි කළ නොහැක. තවද, කැනඩාවට ආනයනය කරන ලද කිරිපිටිවල මෙලමයින් ප්‍රභවය අනාවරණය කර නොමැත50.
හසානි ඇතුළු පිරිස 2013 දී ඉරාන වෙළඳපොලේ කිරිපිටි සහ දියර කිරිවල මෙලමයින් අන්තර්ගතය මනින ලද අතර ඒ හා සමාන ප්‍රතිඵල සොයා ගත්හ. ප්‍රතිඵලවලින් පෙනී ගියේ එක් වෙළඳ නාමයක කිරිපිටි සහ දියර කිරි හැර අනෙකුත් සියලුම සාම්පල මෙලමයින් වලින් දූෂිත වී ඇති බවත්, කිරිපිටිවල මට්ටම් 1.50 සිට 30.32 μg g−1 දක්වා සහ කිරිවල 0.11 සිට 1.48 μg ml−1 දක්වා පරාසයක පවතින බවත්ය. සැලකිය යුතු ලෙස, කිසිදු සාම්පලයක සයනුරික් අම්ලය අනාවරණය නොවූ අතර, පාරිභෝගිකයින් සඳහා මෙලමයින් විෂ වීමේ හැකියාව අඩු කරයි. 51 පෙර අධ්‍යයනයන් කිරිපිටි අඩංගු චොකලට් නිෂ්පාදනවල මෙලමයින් සාන්ද්‍රණය තක්සේරු කර ඇත. ආනයනික සාම්පලවලින් 94% ක් පමණ සහ ඉරාන සාම්පලවලින් 77% ක් පමණ මෙලමයින් අඩංගු විය. ආනයනික සාම්පලවල මෙලමයින් මට්ටම් 0.032 සිට 2.692 mg/kg දක්වා වූ අතර ඉරාන සාම්පලවල 0.013 සිට 2.600 mg/kg දක්වා පරාසයක පැවතුනි. සමස්තයක් වශයෙන්, සාම්පලවලින් 85% කින් මෙලමයින් අනාවරණය වූ නමුත්, අවසර ලත් සීමාවට වඩා මට්ටම් තිබුණේ එක් නිශ්චිත වෙළඳ නාමයක පමණි. ටයිට්ල්මියර් සහ තවත් අය කිරිපිටිවල මෙලමයින් මට්ටම් 0.00528 සිට 0.0122 mg/kg දක්වා පරාසයක පවතින බව වාර්තා කළහ.
වයස් කාණ්ඩ තුන සඳහා අවදානම් තක්සේරු ප්‍රතිඵල 3 වන වගුවේ සාරාංශ කර ඇත. සියලුම වයස් කාණ්ඩවල අවදානම 1 ට වඩා අඩු විය. මේ අනුව, ළදරු සූත්‍රයේ මෙලමයින් වලින් පිළිකා කාරක නොවන සෞඛ්‍ය අවදානමක් නොමැත.
කිරි නිෂ්පාදනවල දූෂණය අඩු මට්ටම් ඇතිවීමට හේතුව සකස් කිරීමේදී නොදැනුවත්වම දූෂණය වීම විය හැකි අතර, ඉහළ මට්ටම් හිතාමතා එකතු කිරීම් නිසා විය හැකිය. තවද, අඩු මෙලමයින් මට්ටම් සහිත කිරි නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කිරීමෙන් මිනිස් සෞඛ්‍යයට ඇති සමස්ත අවදානම අඩු යැයි සැලකේ. එවැනි අඩු මෙලමයින් මට්ටම් අඩංගු නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කිරීමෙන් පාරිභෝගික සෞඛ්‍යයට කිසිදු අවදානමක් ඇති නොවන බව නිගමනය කළ හැකිය52.
කිරි කර්මාන්තයේ ආහාර සුරක්ෂිතතා කළමනාකරණයේ වැදගත්කම සැලකිල්ලට ගනිමින්, විශේෂයෙන් මහජන සෞඛ්‍යය ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන්, කිරිපිටි සහ ළදරු සූත්‍රවල මෙලමයින් මට්ටම් සහ අපද්‍රව්‍ය තක්සේරු කිරීම සහ සංසන්දනය කිරීම සඳහා ක්‍රමවේදයක් සංවර්ධනය කිරීම සහ වලංගු කිරීම අතිශයින් වැදගත් වේ. ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටිවල මෙලමයින් තීරණය කිරීම සඳහා සරල හා නිවැරදි HPLC-UV වර්ණාවලීක්ෂ ඡායාරූපමිතික ක්‍රමයක් සංවර්ධනය කරන ලදී. එහි විශ්වසනීයත්වය සහ නිරවද්‍යතාවය සහතික කිරීම සඳහා ක්‍රමය වලංගු කරන ලදී. ක්‍රමයේ හඳුනාගැනීමේ සහ ප්‍රමාණනය කිරීමේ සීමාවන් ළදරු සූත්‍රයේ සහ කිරිපිටිවල මෙලමයින් මට්ටම් මැනීමට තරම් සංවේදී බව පෙන්වා දෙන ලදී. අපගේ දත්ත වලට අනුව, ඉරාන සාම්පල බොහොමයක මෙලමයින් අනාවරණය විය. අනාවරණය කරගත් සියලුම මෙලමයින් මට්ටම් CAC විසින් නියම කර ඇති උපරිම අවසර ලත් සීමාවන්ට වඩා අඩු වූ අතර, එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ මෙම වර්ගයේ කිරි නිෂ්පාදන පරිභෝජනය මිනිස් සෞඛ්‍යයට අවදානමක් ඇති නොකරන බවයි.
භාවිතා කරන ලද සියලුම රසායනික ප්‍රතික්‍රියාකාරක විශ්ලේෂණාත්මක ශ්‍රේණියේ විය: මෙලමයින් (2,4,6-ට්‍රයමිනෝ-1,3,5-ට්‍රයසීන්) 99% පිරිසිදු (සිග්මා-ඇල්ඩ්රිච්, ශාන්ත ලුවී, MO); HPLC-ශ්‍රේණියේ ඇසිටොනයිට්‍රයිල් (මර්ක්, ඩාර්ම්ස්ටැඩ්, ජර්මනිය); අතිශය පිරිසිදු ජලය (මිලිපෝර්, මෝර්ෆ්හයිම්, ප්‍රංශය). ඉවත දැමිය හැකි සිරින්ජ පෙරහන් (ක්‍රෝමාෆිල් එක්ස්ට්‍රා PVDF-45/25, සිදුරු ප්‍රමාණය 0.45 μm, පටල විෂ්කම්භය 25 mm) (මැචරි-නාගල්, ඩුරන්, ජර්මනිය).
සාම්පල සකස් කිරීම සඳහා අතිධ්වනික ස්නානයක් (එල්මා, ජර්මනිය), කේන්ද්‍රාපසාරී (බෙක්මන් කූල්ටර්, ක්‍රෙෆෙල්ඩ්, ජර්මනිය) සහ HPLC (KNAUER, ජර්මනිය) භාවිතා කරන ලදී.
UV අනාවරකයක් සහිත ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත ද්‍රව වර්ණදේහයක් (KNAUER, ජර්මනිය) භාවිතා කරන ලදී. HPLC විශ්ලේෂණ කොන්දේසි පහත පරිදි විය: ODS-3 C18 විශ්ලේෂණ තීරුවකින් (4.6 mm × 250 mm, අංශු ප්‍රමාණය 5 μm) (MZ, ජර්මනිය) සමන්විත UHPLC Ultimate පද්ධතියක් භාවිතා කරන ලදී. HPLC ප්‍රත්‍යාවර්තකය (ජංගම අවධිය) 1 mL min-1 ප්‍රවාහ අනුපාතයක් සහිත TFA/මෙතනෝල් මිශ්‍රණයක් (450:50 mL) විය. හඳුනාගැනීමේ තරංග ආයාමය 242 nm විය. එන්නත් පරිමාව 100 μL වූ අතර තීරු උෂ්ණත්වය 20 °C විය. ඖෂධයේ රඳවා ගැනීමේ කාලය දිගු බැවින් (මිනිත්තු 15), ඊළඟ එන්නත මිනිත්තු 25 කට පසුව සිදු කළ යුතුය. මෙලමයින් හඳුනා ගන්නා ලද්දේ රඳවා ගැනීමේ කාලය සහ මෙලමයින් ප්‍රමිතීන්හි UV වර්ණාවලි උච්චතම අවස්ථාව සංසන්දනය කිරීමෙනි.
ජලය භාවිතයෙන් සම්මත මෙලමයින් ද්‍රාවණයක් (10 μg/mL) සකස් කර ආලෝකයෙන් ඈත්ව ශීතකරණයක් තුළ (4 °C) ගබඩා කරන ලදී. තොග ද්‍රාවණය ජංගම අවධිය සමඟ තනුක කර ක්‍රියාකාරී සම්මත ද්‍රාවණ සකස් කරන ලදී. සෑම සම්මත ද්‍රාවණයක්ම HPLC තුළට 7 වතාවක් එන්නත් කරන ලදී. ක්‍රමාංකන සමීකරණය 10 ගණනය කරන ලද්දේ තීරණය කරන ලද උච්ච ප්‍රදේශය සහ තීරණය කරන ලද සාන්ද්‍රණය ප්‍රතිගාමී විශ්ලේෂණයෙනි.
ඉරානයේ දේශීය සුපිරි වෙළඳසැල් සහ ෆාමසිවලින් වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත හැකි එළකිරි පිටි (සාම්පල 20) සහ එළකිරි පාදක ළදරු සූත්‍රයේ විවිධ වෙළඳ නාමවල සාම්පල (සාම්පල 20) විවිධ වයස් කාණ්ඩවල (මාස 0–6, මාස 6–12 සහ > මාස 12) ළදරුවන්ට පෝෂණය කිරීම සඳහා මිලදී ගන්නා ලද අතර විශ්ලේෂණය තෙක් ශීත කළ උෂ්ණත්වයේ (4 °C) ගබඩා කරන ලදී. ඉන්පසු, සමජාතීය කිරිපිටි ග්‍රෑම් 1 ± 0.01 ක් කිරා මැන ඇසිටොනිට්‍රයිල්:ජලය (50:50, v/v; 5 mL) සමඟ මිශ්‍ර කරන ලදී. මිශ්‍රණය මිනිත්තු 1 ක් කලවම් කර, පසුව අතිධ්වනික ස්නානයක විනාඩි 30 ක් ශබ්ද විකාශනය කර, අවසානයේ මිනිත්තු 1 ක් සොලවා ඇත. ඉන්පසු මිශ්‍රණය කාමර උෂ්ණත්වයේ දී විනාඩි 10 ක් 9000 × g ට කේන්ද්‍රාපසාරී කරන ලද අතර සුපිරි ද්‍රාවණය 0.45 μm සිරින්ජ පෙරහනක් භාවිතයෙන් 2 ml ස්වයංක්‍රීය සාම්පල් කුප්පියකට පෙරන ලදී. ඉන්පසු පෙරහන (250 μl) ජලය (750 μl) සමඟ මිශ්‍ර කර HPLC පද්ධතියට එන්නත් කරන ලදී10,42.
ක්‍රමය වලංගු කිරීම සඳහා, අපි ප්‍රශස්ත තත්වයන් යටතේ ප්‍රතිසාධනය, නිරවද්‍යතාවය, හඳුනාගැනීමේ සීමාව (LOD), ප්‍රමාණකරණ සීමාව (LOQ) සහ නිරවද්‍යතාවය තීරණය කළෙමු. LOD යනු මූලික ශබ්ද මට්ටම මෙන් තුන් ගුණයක උපරිම උසක් සහිත නියැදි අන්තර්ගතය ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත. අනෙක් අතට, සංඥා-ශබ්ද අනුපාතය මෙන් 10 ගුණයක උපරිම උසක් සහිත නියැදි අන්තර්ගතය LOQ ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත.
දත්ත ලක්ෂ්‍ය හතකින් සමන්විත ක්‍රමාංකන වක්‍රයක් භාවිතයෙන් උපාංග ප්‍රතිචාරය තීරණය කරන ලදී. විවිධ මෙලමයින් අන්තර්ගතයන් භාවිතා කරන ලදී (0, 0.2, 0.3, 0.5, 0.8, 1 සහ 1.2). මෙලමයින් ගණනය කිරීමේ ක්‍රියා පටිපාටියේ රේඛීයභාවය තීරණය කරන ලදී. ඊට අමතරව, හිස් සාම්පලවලට විවිධ මට්ටම් කිහිපයක් මෙලමයින් එකතු කරන ලදී. ළදරු සූත්‍රයට සහ පිටි කළ කිරි සාම්පලවලට සම්මත මෙලමයින් ද්‍රාවණයක 0.1–1.2 μg mL−1 අඛණ්ඩව එන්නත් කිරීමෙන් ක්‍රමාංකන වක්‍රය ගොඩනගා ඇති අතර එහි R2 = 0.9925 වේ. ක්‍රියා පටිපාටියේ පුනරාවර්තන හැකියාව සහ ප්‍රතිනිෂ්පාදන හැකියාව මගින් නිරවද්‍යතාවය තක්සේරු කරන ලද අතර පළමු සහ ඊළඟ දින තුනේදී (ත්‍රිත්ව වශයෙන්) සාම්පල එන්නත් කිරීමෙන් ලබා ගන්නා ලදී. එකතු කරන ලද මෙලමයින් සාන්ද්‍රණ තුනක් සඳහා RSD % ගණනය කිරීමෙන් ක්‍රමයේ පුනරාවර්තන හැකියාව තක්සේරු කරන ලදී. නිරවද්‍යතාවය තීරණය කිරීම සඳහා ප්‍රතිසාධන අධ්‍යයනයන් සිදු කරන ලදී. ළදරු කිරිපිටි සහ වියළි කිරි සාම්පලවල මෙලමයින් සාන්ද්‍රණයේ මට්ටම් තුනකින් (0.1, 1.2, 2) නිස්සාරණ ක්‍රමය මගින් ප්‍රකෘතිමත් වීමේ මට්ටම ගණනය කරන ලදී9,11,15.
ඇස්තමේන්තුගත දෛනික පරිභෝජනය (EDI) පහත සූත්‍රය භාවිතයෙන් තීරණය කරන ලදී: EDI = Ci × Cc/BW.
Ci යනු සාමාන්‍ය මෙලමයින් අන්තර්ගතය වන අතර, Cc යනු කිරි පරිභෝජනය වන අතර BW යනු දරුවන්ගේ සාමාන්‍ය බරයි.
SPSS 24 භාවිතයෙන් දත්ත විශ්ලේෂණය සිදු කරන ලදී. කොල්මොගොරොව්-ස්මිර්නොව් පරීක්ෂණය භාවිතයෙන් සාමාන්‍යභාවය පරීක්ෂා කරන ලදී; සියලුම දත්ත පරාමිතික නොවන පරීක්ෂණ විය (p = 0). එබැවින්, කණ්ඩායම් අතර සැලකිය යුතු වෙනස්කම් තීරණය කිරීම සඳහා කෘස්කල්-වැලිස් පරීක්ෂණය සහ මෑන්-විට්නි පරීක්ෂණය භාවිතා කරන ලදී.
ඉන්ගල්ෆින්ගර්, ජූනියර්. මෙලමයින් සහ ගෝලීය ආහාර දූෂණය කෙරෙහි එහි බලපෑම. නිව් එංගලන්ත වෛද්‍ය සඟරාව 359(26), 2745–2748 (2008).
ලින්ච්, ආර්ඒ, සහ තවත් අය. ළමා භාජනවල මෙලමයින් සංක්‍රමණයට pH අගයෙහි බලපෑම. ආහාර දූෂණය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සඟරාව, 2, 1–8 (2015).
බැරට්, එම්පී සහ ගිල්බට්, අයිඑච් ට්‍රිපනොසෝමවල අභ්‍යන්තරයට විෂ සහිත සංයෝග ඉලක්ක කිරීම. පරපෝෂිත විද්‍යාවේ ප්‍රගතිය 63, 125–183 (2006).
නිර්මාන්, එම්එෆ්, සහ තවත් අය. ඖෂධ බෙදා හැරීමේ වාහන ලෙස මෙලමයින් ඩෙන්ඩ්‍රයිමර්වල ඉන් විට්‍රෝ සහ ඉන් විවෝ ඇගයීම. ජාත්‍යන්තර ෆාමසි සඟරාව, 281(1–2), 129–132(2004).
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය. මෙලමයින් සහ සයනුරික් අම්ලයේ විෂ විද්‍යාත්මක අංශ සමාලෝචනය කිරීම සඳහා විශේෂඥ රැස්වීම් 1–4 (2008).
හෝව්, ඒ.කේ.-සී., ක්වාන්, ටීඑච් සහ ලී, පීකේ-ටී. මෙලමයින් විෂ වීම සහ වකුගඩු. ඇමරිකානු වකුගඩු විද්‍යා සංගමයේ සඟරාව 20(2), 245–250 (2009).
ඕස්ටුර්ක්, එස්. සහ ඩෙමීර්, එන්. ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත ද්‍රව වර්ණදේහ විද්‍යාව (HPLC) මගින් කිරි නිෂ්පාදනවල මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා නව IMAC අවශෝෂකයක් සංවර්ධනය කිරීම. ආහාර සංස්ලේෂණය සහ විශ්ලේෂණ සඟරාව 100, 103931 (2021).
චන්සුවර්න්, වී., පැනික්, එස්. සහ ඉමිම්, ඒ. මැනිච් හරිත ප්‍රතික්‍රියාව මත පදනම්ව දියර කිරිවල මෙලමයින් වල සරල වර්ණාවලීක්ෂ ඡායාරූපමිතික නිර්ණය. වර්ණාවලීක්ෂම්. ඇක්ටා කොටස A මෝල්. ජෛවමෝල්. වර්ණාවලීක්ෂ. 113, 154–158 (2013).
ඩීබ්ස්, එම්. සහ එල්-හබීබ්, ආර්. HPLC/ඩයෝඩ අරා වර්ණදේහ මගින් ළදරු සූත්‍රය, කිරිපිටි සහ පැන්ගසියස් සාම්පලවල මෙලමයින් නිර්ණය කිරීම. පාරිසරික විශ්ලේෂණාත්මක විෂ විද්‍යාව පිළිබඳ සඟරාව, 2(137), 2161–0525.1000137 (2012).
ස්කිනර්, කේ.ජී., තෝමස්, ජේ.ඩී., සහ ඔස්ටර්ලෝ, ජේ.ඩී. මෙලමයින් විෂ වීම. වෛද්‍ය විෂ විද්‍යාව පිළිබඳ සඟරාව, 6, 50–55 (2010).
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO), මෙලමයින් සහ සයනුරික් අම්ලයේ විෂ විද්‍යාව සහ සෞඛ්‍ය අංශ: 2008 දෙසැම්බර් 1-4 (2009) දින කැනඩාවේ ඔටාවා හි සෞඛ්‍ය කැනඩාවේ සහාය ඇතිව WHO/FAO සහයෝගීතා විශේෂඥ රැස්වීමක වාර්තාව.
කෝර්මා, එස්ඒ, සහ තවත් අය. නව ක්‍රියාකාරී ව්‍යුහාත්මක ලිපිඩ සහ වාණිජ ළදරු සූත්‍ර අඩංගු ළදරු සූත්‍ර කුඩු වල ලිපිඩ සංයුතිය සහ ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක අධ්‍යයනය. යුරෝපීය ආහාර පර්යේෂණ සහ තාක්ෂණය 246, 2569–2586 (2020).
එල්-වසීෆ්, එම්. සහ හෂෙම්, එච්. පාම් තෙල් භාවිතයෙන් ළදරු සූත්‍රයේ පෝෂණ අගය, ගුණාත්මක ගුණාංග සහ කල් තබා ගැනීමේ ආයු කාලය වැඩි දියුණු කිරීම. මැද පෙරදිග කෘෂිකාර්මික පර්යේෂණ සඟරාව 6, 274–281 (2017).
යින්, ඩබ්ලිව්., සහ තවත් අය. අමු කිරි, වියළි කිරි සහ සත්ව ආහාර වල මෙලමයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා මෙලමයින් වලට එරෙහිව ඒක ක්ලෝනල් ප්‍රතිදේහ නිෂ්පාදනය සහ වක්‍ර තරඟකාරී ELISA ක්‍රමයක් සංවර්ධනය කිරීම. කෘෂිකාර්මික හා ආහාර රසායන විද්‍යාව පිළිබඳ සඟරාව 58(14), 8152–8157 (2010).